QUỲNH HƯƠNG

QUỲNH HƯƠNG

70 món ăn' bài thuốc
(Tái bản có b ổ sung, sửa chữa)

NHÀ XUẤT BẢN HỔNG ĐỨC

70 mốn ăn - bài thiêc

M Ó I\ Ã I\ G I Ủ P T Ã ]\G C Ư Ờ I\G S I I \H
l

Ự c c h o c ấ c C ặ p v Ợ c h Ồ i\ g
■

■

■

CU Đ Ấ T T IỀ M H Ạ T SE N

VẬT LIỆU:
- 1 con cu đât khoảng 300g.
- lOOg hạt sen khô.
- 5 trái táo đỏ.
- lOg hoài sơn.
- lOg nhục trúc.
- 5g kỷ tử.
- Một ít muôi.

CHUẨN BỊ:
- Chim cu vặt sạch lông. Hơ chim trên ngọn lửa cho cháy
trụi lông tơ, mổ bỏ bộ lòng, dội nước cho sạch, úp để ráo.
- Hạt sen khô (loại đã đưỢc gọt vỏ nâu và xâu thành
chuỗi) ngâm vào nước cho nở, luộc hạt sen qua một lần nước,
để ráo.

QuỷHhMimg
- Táo đỏ đem ngâm nước, rửa sạch bụi sau đó xẻ bỏ hột.
- Hoài sơn, nhục trúc và kỷ tử đem rửa sạch bụi.

CÁCH TIỀM:
- Lây một thô" vừa đựng đủ thức ăn, bỏ chim cu 4- hạt
sen + nhục trúc + kỷ tử, đổ nước vào quá mặt thức ăn độ
2cm, đậy kín nắp thô" xong đem chưng cách thủy. Một giờ
sau sẽ bỏ táo đỏ + hoài sơn + chút muô"i và chưng thêm một
giờ nữa là đưỢc.
- Món ăn này dọn dùng nóng cho bữa ăn phụ hay bữa tối.

CÔNG DỤNG:
- Chim cu đâ"t còn gọi là chim gáy, cu ngói hay cu gâ"m.
Loại chim này có nhiều ở vùng rừng núi, đồng ruộng, hình dáng
gần giông chim bồ câu, lông của chim cu có màu xám nâu, thịt
có vị ngọt, tính bình, thành phần dinh dưỡng phong phú, có
công dụng bồi dưỡng cơ thể, làm sáng mắt, ích thận dương, trỢ
âm, điều hòa âm dương.
- Món ăn trên đây thường đưỢc dùng cho người tuổi trung
niên trở lên vì nó có công dụng bồi bổ cho cơ thể suy nhược hay
nhức mỏi, tiểu đêm, thận yếu, cơ thể bải hoải không thích hoạt
động, đàn ông bâ"t lực, phụ nữ lãnh cảm nên dùng món này để
bồi dưỡng và chữa trị.

KỴ:
Người gan nóng, hỏa vượng không nên dùng món ăn

70 HÌÓMăn - bài thtêc
này. Người sung sức, khỏe mạnh ở tuổi còn trẻ không nên dùng
thường xuyên vì món ăn bổ hỏa, sinh nhiệt.

Quỳnh Mưntg

G IÒ H E O H Ẩ M H Ạ T S E N
VẬT LIỆU:
- 600g bắp heo.
- 1 xâu hạt sen khô.
- 50g hạt điều.
- 15g hoài sơn.
- 1 miếng trần bì.
- Một ít muối bột.

CHUẨN BỊ:
- Mua phần trên của giò heo, sau khi đã cạo rửa sạch,
chặt thành những miếng vừa dùng, ướp thịt với một ít muối bột.
- Hạt sen ngâm nước trong 1 giờ, luộc qua với nước sôi,
đổ ra rổ để ráo.
- Hạt điều tách làm đôi, rửa qua cho sạch bụi bẩn.
- Hoài sơn cũng rửa như hạt điều.
- Lây miếng trần bì khoảng 2 ngón tay, ngâm vào nước,
cạo sạch phần trắng ở bên trong.

CÁCH HẦM:
- Cho vào nồi: giò heo + hạt sen + hạt điều + hoài sơn +
trần bì, kế đó chế nước vào quá mặt thức ăn khoảng 2 lóng tay.
Bắc nồi lên bếp nấu cho nước trong nồi sôi bùng, vớt bọt và

70 móMăn bài thiêc
-

giảm bớt lửa. Nêm vào ít muôi, xong hầm cho đến khi giò heo
và hạt sen mềm là được. Nếu nấu hạt sen tươi và hoài sơn sống
thì hai vị này đưỢc cho vào khi thịt vừa mềm, hầm cho đến khi
hạt sen nở là đưỢc. Món này được dùng nóng.
- Ngoài cách nâu trên, có thể nâu theo cách sau: ướp giò
heo với hành + tỏi băm nhỏ + muôi + nước tương + đường, sau
1 giờ đem chiên sơ với dầu ăn sau đó đem hầm chung với nước
dừa tươi và các thứ trên.

CÔNG DỤNG:
- Món ăn này có công dụng bổ tỳ, kiện vị, an thần, tăng
sức lực.
- Những người yếu ô"m sắc mặt xanh xao, thường kén ăn,
mâl ngủ, lao lực sút cân dùng món này để bồi dưỡng.
- Người lớn tuổi nên nấu và dùng theo cách thứ nhâl để
bồi bô sức lực, đưỢc an thần ngủ yên không mâl giấc, máu huyết
lưu thông, da dẻ hồng hào.

KỴ:
Những người thường đại tiện rát không nên dùng nhiều.

Quỳnh Mwng

G IÒ H EO H Ẩ M Đ Ậ U P H Ô N G T Á O Đ ỏ
VẬT LIỆU:
- 500g bắp giò.
- lOOg đậu phông.
- 50g kỷ tử.
- 10 trái táo đỏ.
- Muối, đường, hành tím, tiêu xay.

CHUẨN BỊ
- Mua một bắp trên của giò heo, cạo rửa xong chặt miếng
vừa dùng. Luộc thịt khoảng 5 phút, vớt ra để ráo.
- Đậu phông ngâm qua nước cho nở lớn, rửa lại sạch
để sẩn.
- Táo đỏ + kỷ tử đem rửa sạch để ráo.
- Nướng 4 củ hành tím cho chấy đen vỏ ngoài sau đó dội
qua nước cho sạch.

CÁCH HẦM:
- Lấy một nồi đất, đổ vào 5 chén nước lạnh, nâu nước thật
sôi, xong bỏ giò heo + đậu phông + táo đỏ + kỷ tử + 1 muỗng cà
phê muôi. Đợi nước trong nồi sôi bùng lên sẽ hạ nhỏ lửa, hầm
thức ăn trong 1 giờ, cho thêm hành nướng + 1 muỗng cà phê
đường, hầm thêm 30 phút nữa, đậu phông mềm là được. Nêm

70 móHăn - bài thuờc
thêm một ít tiêu xay, trộn đều thức ăn xong bắc ra khỏi bếp.
- Múc thức ăn ra tô dọn dùng nóng.

CÔNG DỤNG:
- Đậu phông có thành phần dinh dưỡng rất phong phú,
ngoài chất đạm, béo, đường, muối khoáng, vitamin B l, B2,
lượng vitamin p trong đậu phông rất cao, cần thiết để cơ thể
chế tạo nhiều nội tiết tố thiết yếu như oestrogen, progesteron,
testosteron.
- Táo đỏ có công dụng kiên tỳ, bổ huyết, an thần.
- Món giò heo hầm đậu phông, táo đỏ có công dụng bồi
bổ cơ thể, bổ khí huyết, mạnh cơ bắp, tăng lực.
- Phụ nữ sau khi sinh cần nhiều sữa cho con bú, cần ăn
ngon, ngủ yên, cơ thể béo tốt da dẻ hồng hào nên dùng món này.
- Đàn ông, đàn bà ở tuổi trung niên nhất là phụ nữ trước
hoặc trong thời điểm tiền mãn kinh nên dùng thường xuyên
món ăn này để bồi bổ cơ thể và tránh đưỢc những ưu phiền
thường đến trong giai đoạn này.

QuỳnhMimg

H À U X À O H Ả I SÂ M
VẬT LIỆU:
- 250g hải sâm.
- 200g hàu sống.
- 1 củ cà rốt.
- 1 cây boa rô.
- 1 cây cải bẹ trắng.
- Nước tương, muối, đường, bột năng, gừng sống, tiêu
bột, dầu ăn.

CHUẨN BỊ;
- Hải sâm chọn loại làm sấn đang ngâm nước, mua về rửa
lại cho sạch, xong cắt miếng cỡ ngón tay cái.
- Hàu sông chỉ lấy thịt. Nếu mua đưỢc con hàu thì chỉ gỡ
lấy thịt và nước ứa ra từ con hàu. Nếu mua hàu đông lạnh, phải
rửa lại với nước muôi, xong vắt thật khô.
- Cà rốt gọt rửa sạch, tỉa hoa và cắt lát mỏng 2 ly.
- Cải bẹ trắng cắt bỏ gô"c, tách ra từng lá, rửa sạch và cắt
phần cọng thành những khúc xéo, lá để riêng.
- Boa rô đem cắt gốc, rửa sạch, cắt phần trắng thành từng
khúc 3cm chẻ đôi, lá xanh cũng đưỢc cắt khúc.

- Gừng sông ìắy một củ nhỏ độ một ngón tay cái, gọt sạch
10

70 món ăn bài thiêc
-

vỏ xong xắt chỉ.
- Hòa 1 muỗng cà phê bột năng + 1/2 chén nước + 2 muỗng
xúp nước tương ngon.

CÁCH XÀO:
- Trước khi xào thức ăn, lấy một đĩa lớn bày lá cải cắt
khúc ngắn vào mặt đĩa, để sẩn.
- Đặt chảo lên bếp, múc vào chảo 2 muỗng xúp dầu ăn.
Đợi đầu nóng, bỏ cà rốt và cọng cải trắng vào xào cho cải và cà
rốt chín tái, trút hai thứ này ra để riêng.
- Cho tiếp 3 muỗng xúp dầu ăn vào chảo, thả cọng boa rô
trắng và gừng cắt chỉ vào xào cho thơm. Kê đó cho hàu và hải
sâm vào xào, vặn lửa lớn vừa và xào nhanh tay cho hàu chín
săn, nêm vào một ít muôi + đường. Khi hàu đã chín, chế từ từ
chén bột năng vào chảo, vừa chế vừa đảo cho bột chín trong.
Cuối cùng cho cà rốt + cọng cải + lá boa rô vào trộn đều, múc
thức ăn ra đĩa lá cải để sẵn, rắc thêm tiêu, dọn dùng nóng.

CÔNG DỤNG:
- Hàu là loại động vật nhuyễn thể, hàu tươi có công dụng
tráng dương bổ tinh.
- Hải sâm (đỉa biển, sâm biển) có công dụng bổ thận, bảo
vệ da, bồi bổ sắc đẹp. Thường xuyên dùng món ăn này cơ thể
sẽ được khỏe mạnh, máu huyết thông nhuận, da dẻ hồng hào,
ngăn đưỢc nếp nhăn.
- Người bị thận âm hư, đau lưng, nhức mỏi, mất ngủ, da
11

Quỳnh M m tg

khô nám hoặc nổi tàn nhang nên dùng món ăn này để chữa trị.

KỴ:
- Người tiêu hóa kém, tay chân lạnh, đại tiện rát, mới bị
cảm xong không nên dùng.
Lưu ý: Hải sâm làm sẩn thường có bán ở các chợ lớn, hải
sâm đưỢc ngâm trong những thùng hoặc thau nước sạch. Nấu
không tiện mua loại này, có thể dùng loại hải sâm khô và làm
theo cách sau: Đem hải sâm nướng trên lửa nhỏ cho cháy sém
vỏ ngoài, sau đó cạo sạch lớp cháy, ngâm trong nước lạnh để
qua đêm. Hôm sau đem hải sâm ra luộc độ vài giờ (luộc với
lửa nhỏ), khi nào bấm thấy hải sâm mềm là đưỢc. Vớt hải sâm
ngâm vào chậu nước lạnh, cho vào vài múi tỏi giã nhỏ, khi nào
dùng sẽ vớt hải sâm ra cắt miếng.

12

70 mốHăn - bài thiêc

BẢO NGƯ N Ấ U TÁ O Đ ỏ
VẬT LIỆU:
- 1 con bào ngư.
- 1/2 con gà mái già.
- 6 trái táo đỏ.
- 20g bắc kỳ.
- 2 lát gừng sống.
- 1 củ hành tây.
- Muối, đường, tiêu xay, tỏi khô, dầu ăn.

CHUẨN BỊ:
- Bào ngư cắt miếng để sẩn.
- Gà mái đem rửa sạch, để ráo, chặt thành miếng vừa dùng.
- Táo đỏ ngâm nước, rửa sạch, xẻ bỏ hột.
- Bắc kỳ rửa qua cho sạch bụi, để sẵn.
- Hành tây đem lột sạch vỏ, chẻ thành 8 múi.

CÁCH NẤU:
- Cho bắc kỳ vào siêu đất, đổ vào siêu 1,5 lít nước, nấu
trong 1 giờ. Sau đó đổ nước bắc kỳ này qua nồi đâ"t đã xếp sấn
gà già + táo đỏ + 2 lát gừng, nêm vào một ít muôi + đường. Cho
siêu đất lên bếp, hầm với lửa thật nhỏ khoảng 3 giờ là đưỢc.
- Bắc chảo lên bếp, múc vào chảo 2 muỗng dầu ăn, dầu
13

QuỳnhMưfng
nóng thả 2 tép tỏi vào xào cho tỏi vừa vàng thơm thì trút thịt bào
ngư vào, xào cho bào ngư thấm dầu.
- Trút hết bào ngư vừa xào vào siêu đất đang hầm nhỏ
lửa, nấu thêm vài phút, nêm nếm cho món ăn vừa miệng, bỏ
hành tây vào trộn đều, tắt bếp.
- Múc món ăn ra tô lớn, rắc thêm tiêu, dọn dùng nóng.

CÔNG DỤNG:
- Bào ngư là động vật nhuyễn thể. Trên thị trường có bán
khá nhiều loại bào ngư hộp và bào ngư khô, riêng bào ngư tươi
thì rất khó tìm. Bào ngư có công dụng bổ âm trị lao, ứ huyết,
phong thấp, rong kinh.
- Gà mái già có công dụng bổ huyết, khu phong.
- Món bào ngư nâu táo đỏ có tác dụng bổ phổi, ích khí, bổ
âm và dưỡng huyết. Thường xuyên dùng món ăn này da mặt sẽ
hồng hào tươi nhuận.
- Thân thể hư nhược, giọng yếu, tinh thần mệt mỏi, da
mặt võ vàng, kinh nguyệt không đều thường có huyết trắng,
nên dùng món ăn này để bồi bổ trị liệu.

KỴ:
Riêng người bị trúng gió, cảm mạo không nên dùng,
người yếu tiêu hóa chỉ nên uô"ng nước mà không ăn cái.

14

70 món ăn ■bài thiêc

X Ú P LƯ ƠN
VẬT LIỆU:
- 1 con lươn khoảng Ikg.
- 1 quả trứng gà.
- 500g bột năng.
- 5 tai mộc nhĩ trắng.
- 2 lát gừng già.
- 5g kỷ tử.
- 1,5 lít nước dùng.
- Muôi, đường, hành lá, tiêu xay.

CHUẨN BỊ:
- Lươn làm sạch, sau đó đem hấp chín.
- Trứng gà đập ra chén, đánh tan để sẩn.
- Bột năng hòa với 1/2 chén nước để sẩn.
- Nấm mèo ngâm vào nước cho nở lớn, rửa lại thật sạch,
để ráo, cắt chỉ.
- Kỷ tử ngâm vào nước khoảng 5 phút, rửa lại thật sạch,
để ráo.
- Lấy cọng trắng hành lá + 2 lát gừng già đem giã nát vắt
lấy nước.
15

Quỳnh Mưĩng
CÁCH NẤU:
- Thịt lươn sau khi hấp chín, gỡ lấy thịt, xé thành từng
miếng nhỏ. Xương của lươn đem nấu chung với 1,5 lít nước
dùng (nước hầm xương heo). Khi nấu không để cho nước sôi
quá, thường xuyên hớt bọt cho nước trong. Sau 30 phút vớt bỏ
xương lươn, cho tiếp vào nước dùng: hành + gừng + nấm mèo
+ 1 muỗng cà phê muôi + 1 muỗng cà phê đường, nấu thêm 10
phút chế chén bột năng vào, vừa chế vừa khuây cho bột chín
trong và có độ sánh.
- Cho tiếp trứng gà vào nồi nước, khi cho trứng vào đổ từ
từ và khuây đều. Để xúp sôi lại cho thịt lươn và trái kỷ tử vào
nồi, trộn cho kỷ tử và thịt lươn lẫn vào xúp, cho nồi xúp sôi lại
lần nữa, tắt bếp.
- Múc lươn ra chén, rắc tiêu lên trên, dọn dùng nóng.

CÔNG DỤNG:
- Xúp lươn có tác dụng bổ dưỡng cho cơ thể, bổ thận tinh,
thông huyết mạch lợi gân côh
- Những người vừa qua cơn bệnh, người có cơ thể ốm yếu
suy nhược, đau lưng, nhức mỏi, mắt thâm quầng, mất ngủ nên
dùng món ăn này để bồi bổ.

16

ân gà
ấu xúp

70 món ăn bài thiêc
'

LƯ ƠN N Ấ U H À T H Ủ Ô
VẬT LIỆU:
- 1 con lươn khoảng Ikg.
- lOg sâm Hoa Kỳ.
- 2 lát gừng già.
- 200g rượu gạo.
- 8g bột huỳnh tinh.
- Muối bột, tỏi khô, ngũ vị hương, dầu ăn.

CHUẨN BỊ:
- Lươn làm sạch, chặt bỏ đầu, bỏ hết bộ lòng, cạo sạch
đường huyết dọc xương sông của lươn, cắt lươn thành khúc ngắn
khoảng 4cm. Bằm nhuyễn 3 tép tỏi + một chút ngũ vị hương +
1/2 muỗng cà phê muối, ướp đều vào thịt lươn để khoảng 20
phút cho thấm.
- Hà thủ ô và sâm Hoa Kỳ đem rửa qua cho sạch bụi, bỏ
hai thứ này vào siêu đâL nấu với 3 chén nước cho đến khi còn
một chén là được.
- Bột huỳnh tinh đem hòa với 1/2 chén nước để sẩn.

CÁCH LÀM:
- Bắc chảo lên bếp, đổ vào một lượng dầu đủ để chiên
lươn, khi dầu vừa nóng thả 2 lát gừng đã cắt vào, cho lươn vào
chiên, thịt lươn vừa sém vàng là đưỢc.
17

QuỳnhMưmg
- x ế p thịt lươn vào một nồi đất, đổ rượu + nước sắc hà thủ ô
vào, bắc nồi lên bếp nấu cho nước trong nồi sôi bùng lên thì giảm
nhỏ lửa, đậy kín nắp nồi. Nấu thịt lươn khoảng 40 phút, nêm nếm
lại cho vừa ăn, chế từ từ chén bột huỳnh tinh vào nồi lươn, vừa
chế vừa khuấy cho bột tan dần, để nước trong nồi có độ sánh là
đưỢc. Bắc nồi ra khỏi bếp, múc thức ăn dọn dùng nóng.

CÔNG DỤNG:
- Thịt lươn có công dụng bổ ngũ tạng trừ phong ôn.
- Hà thủ ô giúp khỏe gân cốt, bổ tinh, ích huyết làm đen
râu tóc.
- Sâm Hoa Kỳ có công dụng sinh tân, giải nhiệt, bổ tỳ, vị.
- Huỳnh tinh có công dụng bổ tỳ, nhuận phế sinh tân.
- Món lươn nấu hà thủ ô có công dụng bổ tỳ, ích khí,
lợi huyết, bổ thận tinh. Người có cơ thể suy nhược hoặc làm
việc quá sức gây mệt mỏi, khô khát trong người. Thường xuyên
dùng món ăn này để máu huyết đưỢc lưu thông, da dẻ hồng
hào, mạnh gân bổ xương, râu tóc xanh đen.
Ltíiiý: Nếu không dùng bột huỳnh tinh có thể dùng huỳnh
tinh miếng (sắc chung với hà thủ ô và sâm Hoa Kỳ).

18

70 mótt ăH ■bài thiêc

C Ậ T H EO N Ư Ớ N G L Á C H U Ố l
VẬT LIỆU:
- 1 cặp cật heo.
- Tỏi khô, rưỢu thơm, muôi, đường, tiêu.
- Lá chuối hột.

CÁCH LÀM:
- Cật heo đem xẻ mỗi cái làm đôi (xẻ không cho cật đứt
lìa), lạng bỏ mỡ hoi và rửa nước muối. Để cật heo thật ráo, lây
dao khứa ở mặt ngoài quả cật vài đường cho thấm gia vị.
- Lấy khoảng 7 tép tỏi đem lột vỏ, băm thật nhỏ. Trộn tỏi
+ 1/2 muỗng cà phê muối + 1 muỗng cà phê đường + 1 muỗng
xúp rưỢu thơm + 1/2 muỗng cà phê tiêu, trộn gia vị thật đều,
thoa nước gia vị vào xung quanh quả cật còn phần xác cho vào
giữa quả cật.
- Lây lá chuối hột (khi nướng mùi thơm của lá chuối hột
sẽ quyện vào thức ăn, giúp thức ăn thơm ngon hơn và không
làm đen thức ăn như mủ của các loại lá chuôi khác) bọc kín
từng quả cật (bọc khoảng 2 lớp lá là vừa). Đặt cật lên vỉ sắt và
nướng trên lửa vừa đủ nóng, khi lá chuối đã cháy gần hết, thức
ăn có mùi thơm là cật đã chín.
- Gỡ bỏ lá, bày cật nướng vào đĩa, dọn ăn nóng. Khi ăn sẽ
dùng dao, nĩa để cắt nhỏ và chấm với muối tiêu chanh mù tạt.
19

Quỳnh Mưmg

C Ậ T H E O C H Ư N G SÂ M
VẬT LIỆU:
- 1 cặp cật heo.
- 15g nhân sâm.
- 15g đương quy.
- 2 lát gừng.
- Một ít muôi bột.

CHUẨN BỊ:
- Cật heo làm sạch. Nâu nước thật sôi, thả cật vào trụng
khoảng 5 phút, vớt ra để ráo. c ắ t cật thành những miếng có bản
rộng Icm.
- Nhân sâm và đương quy đem rửa qua cho sạch bụi, để ráo.

CÁCH CHƯNG:
- Lây một thố sạch, cho vào thố nhân sâm + đương quy
+ cật heo + 2 lát gừng + 2 chén nước, đậy kín nắp, đem chưng
cách thủy khoảng 2 giờ là dùng đưỢc. Trước khi bắc nồi xuống,
nêm vào thức ăn một ít muôi.
- Món ăn này được dùng nóng khi đói bụng hoặc dùng
trong bữa phụ.

CÔNG DỤNG:
- Món ăn kết hỢp cật heo cùng hai vị nhân sâm và đương
20

70 món ăn - bài thuờc
quy có công dụng đại bổ nguyên khí, ích khí, sinh huyết bổ
dưỡng tâm thận.
- Người bị tâm khí hư tổn, hay chóng mặt, mờ mắt, thần
sắc bất an, thận khí hư nhược nên dùng món ăn này để bồi bổ
và trị liệu.
- Người già sức yếu, người vừa qua cơn bệnh, phụ nữ sau
khi sinh thường bị hao tổn khí huyết dùng món ăn này để bồi
dưỡng râ't tốt.

KỴ:
Người đang bị cảm mạo không nên dùng món ăn này.

21

Quỳnh Mưĩng

CH Á O C Ậ T HEO
VẬT LIỆU
- 1 cặp cật heo.
- 150g ý dĩ.
- 1 xâu hạt sen.
- 50g bạch quả.
- Hành tím, muối, đường, tiêu xay.

CHUẨN BỊ:
- Cật heo làm sạch, cắt thành từng lát mỏng, ướp cật với
1/2 muỗng cà phê muôi + một ít tiêu xay + 2 củ hành tím cắt
lát mỏng.
- Ý dĩ đem vo cho sạch, ngâm trong nước khoảng 10 phút.
- Hạt sen ngâm vào nước cho nở, luộc qua một lần nước
.sôi, đổ ra rổ để ráo.
- Bạch quả (hay còn gọi là ngân hạnh) đem đập bỏ vỏ
cứng, lấy nhân ngâm vào nước sau đó lột bỏ lớp vỏ nâu và bỏ tim.

CÁCH LÀM:
- Lấy một thô" lớn, bỏ hạt sen, ý dĩ, bạch quả vào, đổ
vào thố 3 chén nước, đậy kín nắp đem chưng cách thủy. Chưng
khoảng 1 giờ thì cho cật heo vào nêm thêm ít đường, quậy đều,
đậy kín nắp chưng thêm 1 giờ nữa là được.
22

70 móh ăn ■bài thiêc
- Món này dọn ăn nóng trong bữa phụ hoặc dùng thay
bữa cơm chiều.

CÔNG DỤNG:
- Món cháo này có công dụng bổ thận, sáp tinh.
- Những người thường hay bải hoải, đau lưng, nhức mỏi,
chóng mặt, hồi hộp, mất ngủ, di mộng tinh, tiểu đêm, ngủ không
đầy giâc nên dùng món ăn này bồi bổ và chữa trị.

23

Quỳnh Muững

V ỊT T IỀ M T R Ù N G T H Ả O
VẬT LIỆU:
- 1 con vịt trông già khoảng l,5kg.
- 5 cây đông trùng hạ thảo.
- 200ml rưỢu gạo.
- Nước tương ngon, muối, gừng, đường.

CHUẨN BỊ:
- Vịt làm thật sạch, mổ bỏ bộ lòng chỉ để lại 2 quả cật.
Giã 1 củ gừng khoảng lOg, trộn chung với 1 muỗng cà phê
muôi, đem chà lên da và bụng con vịt, để qua 15 phút rồi dội
lại nước lạnh, để ráo.
- Đông trùng hạ thảo rửa qua cho sạch bụi, để ráo.

CÁCH TIỀM:
- Đông trùng hạ thảo bỏ vào trong bụng vịt, lấy kim chỉ
may bụng vịt lại thật kín. Đặt vịt vào thôi cho 1/2 chén nước
tương ngon + 200ml rượu gạo + 1 chén nước lạnh + 1/2 muỗng
cà phê muôi + 1 muỗng cà phê đường, đậy nắp thô" lại, đem
chưng cách thủy khoảng 2 giờ, thịt vịt chín rục là dùng được.
- Món vịt tiềm trùng thảo dùng nóng khi đói bụng.

CÔNG DỤNG:
- Đông trùng hạ thảo (hay đông trùng thảo) là một vỊ
24

70 mỚMăn ■bài thuòc
thuôc. Vị này mùa đông là côn trùng, qua mùa hè lại hóa thân
thành cây hình thù gần giống như cây nấm còn ở trong bao.
- Đông trùng hạ thảo có công dụng bổ phổi, ích thận, ích
tinh. Người ta cho vị này bổ gần như nhân sâm.
- Món ăn này kết hỢp hai thứ: vịt trống già + đông trùng
hạ thảo. Theo dân gian thì vịt trống già có công dụng bổ thận,
ích tinh bồi bổ cơ thể. Khi kết hỢp hai thứ này thành món ăn
có giá trị dinh dưỡng cao, trùng thảo ôn bổ, vịt già chi âm, ôn
dương, ích khí, bổ huyết. Toàn món ăn bổ nhưng không nóng,
người vừa khỏi bệnh có thể dùng để bồi dưỡng cơ thể.
- Người có cơ thể yếu dễ bị cảm sốt, hay choáng, thị lực
yếu, phổi yếu hay ho nên dùng món ăn này để chữa trị.
- Món vịt tiềm trùng thảo có thể kết hỢp thêm hạt sen, ý
dĩ hầm thành món xúp để bồi bổ cho những người cơ thể suy
nhược, hư tổn, suy nhược sinh dục, giao hỢp quá độ.

25

Qw]HhMư:níg

CANH Đ Ậ U Đ ỏ
VẬT LIỆU:
- 150g đậu đỏ hạt nhỏ.
- lOOg rễ tranh.

CHUẨN BỊ:
- Đậu đỏ hạt nhỏ đem ngâm nước qua đêm cho nở lớn.
- Rễ tranh rửa sạch, cắt khúc ngắn.

CÁCH NẤU:
- Bỏ đậu đỏ và rễ tranh vào nồi đất, đổ vào một lượng
nước đủ dùng, nấu với lửa nhỏ trong 2 giờ, nấu cho đậu đỏ mềm
là được.
- Chiết nước vào bình thủy để Iiông cả ngày. Tùy khẩu
vị khi uông có thể thêm đường hoặc muôi. Ăn hết xác đậu khi
còn nóng.

CỒNG DỤNG:
- Đậu đỏ hạt nhỏ có công dụng bổ tỳ vị, trừ tiêu thũng,
ứ nước.
- Rễ tranh (hay còn gọi là bạch mao căn) thanh trừ được

nhiệt khí, lợi tiểu, giải nhiệt, mát tim phổi, nhuận nội tạng.
- Món canh này có thể nâu lấy nước uống thế nước uống
hàng ngày rất tô"t.
26

70 món ăH - bài thiêc
- Những người có tâm trạng bực dọc, thấy nóng bức khó
chịu trong người, nước tiểu có màu đậm, thức đêm, mâ't ngủ nên
dùng thường xuyên món canh này.
- Những bệnh như viêm gan cấp tính, hoàng đản, viêm
thận, thủy phù đều nên dùng món canh này để chữa trị sẽ có
công hiệu.
- Người cao tuổi, trung niên thường nấu canh đậu đỏ hạt
nhỏ với cá chép, nấu độ 2 - 3 giờ (hầm đậu cho nở, bỏ cá vào
sau). Uô"ng nước canh này sẽ đưỢc cường khí, tràng thận, trị đau
lưng nhức mỏi, tiểu đêm.

27

QuỳnhMuưng

C A N H CA M T H Ả O T Á O Đ ỏ
VẬT LIỆU:
- lOg cam thảo.
- 30g gạo tẻ.
- 10 quả táo đen.

CHUẨN BỊ:
- Cam thảo đem rửa qua cho sạch bụi bẩn.
- Gạo tẻ dùng loại gạo hạt nhỏ, đem rang sơ cho có
mùi thơm.
- Táo đen ngâm nước cho nở lớn, xé bỏ hột.

CÁCH NẤU:
- Bỏ tât cả các vật liệu vừa chuẩn bị vào một nồi đâ"t, đổ
thêm một lượng nước cần dùng, đậy kín nắp, nấu với lửa nhỏ
khoảng 1 giờ sau đó chắt lây nước cho vào bình thủy để uống
hàng ngày.

CÔNG DỤNG:
- Món canh trên có tác dụng dưỡng tâm, an thần, cường
tỳ, bổ trung.
- Người có tâm trạng bất thường, hay lo nghĩ, cơ thể khô
khát, biếng ăn, biếng ngủ, đều nên dùng món canh này để chữa trị.

28

70 món ăn - bài thiêc

C A N H N H Ả N SẢ M H ồ Đ À O
VẬT LIỆU:
- l,5g nhân sâm.
- 5 hạt hồ đào.
- 250ml nước.
- 2 lát gừng già.

CHUẨN BỊ:
- Nhân sâm đem nghiền nhỏ.
- Hồ đào bóc sạch vỏ nâu, mài hột hồ đào trên một miếng
thiếc có đục lỗ nhỏ (giống cách mài khoai mì), hứng lấy bột hồ đào.

CÁCH NẤU:
- Cho bột hồ đào + bột nhân sâm + gừng vào một thố nhỏ, đổ
vào 250ml nước đậy kín nắp, đem chưng cách thủy, chưng khoảng
30 phút đến 1 giờ là được, uống lấy nước khi còn nóng ấm.

CÒNG DỤNG:
- Công dụng của nhân sâm rất đa dạng, chủ yếu đại bổ
nguyên khí.
- Hồ đào (hay hạch đào, hỢp đào) là nhân của trái óc chó,
có nhiều chất đạm và chất béo có công dụng bổ thận, cố tinh.

KỴ:
Món canh này chỉ dùng cho người bị khí hư. Người đang
cảm mạo, ho suyễn không nên dùng.
29

QuỳnhMimg

C A N H H Ả I T R IẾ T (S Ứ A B IỂ N )
VẬT LIỆU:
- lOOg hải triết.
- 1 lít nước.

CÁCH NẤU:
- Đem rửa sạch hải triết, bỏ vào nồi đâ"t cùng 1 lít nước,
nấu với lửa nhỏ, cho đến khi nước trong nồi cạn còn 1/2 là đưỢc.
Chiết nước đang nóng vào bình thủy để dùng cả ngày hoặc có
thể cô đặc hơn chia ra dùng 3 lần trong một ngày.

CÔNG DỤNG:
- Hải triết là sứa biển. Món canh độc vị này theo Đông
y có công dụng trừ đưỢc phiền toái, u uất, bực bội, tay chân
bải hoải, tinh thần mệt mỏi, hụt hơi. Đây là các triệu chứng
thường xảy ra sau khi “phòng trung” ở phụ nữ tuổi hồi xuân,
hay trong thời gian tiền mãn kinh, ở độ tuổi này có phần sung
mãn nhưng xong “sự việc” sẽ xuất hiện những triệu chứng trên,
vì thế món canh này nếu dùng thường xuyên có thể giải tỏa
phần nào những khó chịu đó.
Liăiý: Món canh này chỉ dùng nước, không ăn cái.

30

70 món ăn bài thiổc
'

CHÈ BÁCH HỢP
VẬT LIỆU:
- 50g bách hỢp.
- 1 trứng gà ta.
- lOOg đường.
- 1 muỗng xúp bột ,sắn dây.

CHUẨN BỊ:
- Bách hỢp chọn những tai trắng, còn mới đem rửa qua
cho sạch bụi, sau đó ngâm trong một chén nước (ngâm qua đêm
hoặc ngâm trong 6 giờ), đổ bách hỢp ra rổ để ráo.
- Đập trứng gà ra chén, dùng đũa đánh tan.

CÁCH NẤU;
- Đổ vào nồi 400ml nước, nấu nước thật sôi, thả bách
hỢp vào nâu chung. Liệu chừng những tai bách hỢp nở đều bỏ
đường vào nấu chung, đường tan thấm vào bách hỢp khi đó sẽ
hòa bột sắn dây với một ít nước chế vào, vừa chế vừa khuấy cho
bột chín sánh và trong. Sau đó rót từ từ trứng gà vào nồi chè, để
lửa nhỏ chỉ vừa đủ sôi, vừa rót vừa khuấy đều để trứng tạo dây
trong nồi chè. Bắc nồi ra khỏi bếp, múc chè ra chén dùng nóng.

CÔNG DỤNG:
- Bách hỢp có hình vảy, màu trắng đục, thịt dày và cong.
31

Quỳnh MuơHg

đây là củ của cây bách hỢp phơi khô. Bách hỢp có vị ngọt tính
bình, công dụng dưỡng âm, nhuận phế, dưỡng tâm, an thần, trị
phổi nóng, ho, ho ra máu.

- Món chè này ăn mát và bổ, vỊ bách hỢp thơm mềm và
bở như hạt sen. Sau một cơn bệnh hay sau một chân thương hao
tổn khí huyết, tâm thần bất an, hoặc phụ nữ ở độ tuổi tiền mãn
kinh thần trí không ổn định, thường mâ"t ngủ, ăn không ngon
miệng nên dùng món chè này để chữa trị.

32

Rượu

Giò lie o liam
HO đ ở

Chè đậu

70 món ăn - bài thiổc

G À Á C H Ấ P S IN H Đ ỊA
VẬT LIỆU;
- 1 con gà ác mái khoảng 300g.
- 200g sinh địa.
- 150g kẹo mạch nha.

CHUẨN BỊ:
- Gà ác đem làm sạch, mổ bỏ bộ lòng (khi mổ chỉ rạch
một đường ngắn, không mở rộng lòng ngực), dội nước cho gà
thật sạch, úp vào rổ để ráo.
- Sinh địa đem rửa qua cho sạch bụi, để ráo nước sau đó
cắt nhuyễn, trộn sinh địa vào mạch nha.

CÁCH LÀM:
- Dồn hết sinh địa đã trộn mạch nha vào bụng gà, dùng
kim chỉ may kín, đặt gà vào một thau nhôm (lưu ý để đường
may nơi bụng gà hướng lên phía trên) đem hấp khoảng 1 giờ
cho gà chín mềm.
- Món ăn này không dùng đến muối hoặc gia vị nào khác.

CÔNG DỤNG:
- Gà ác (hay còn gọi là gà ri) hình dáng nhỏ nhắn thanh
nhã như chim phượng, lông gà trắng hoàn toàn, da đen, chân có
5 móng. Gà ác thật có lưỡi đen, da đen nhưng thịt không đen. Gà
33

QuỳnhM mtg

ác lai chân cũng có 5 móng, da và thịt đều đen. Gà ác thích ăn rau
thơm và hành nên thịt gà ác rất tốt, tính bổ dưỡng cao, được dùng
để làm thuốc chữa bệnh cho người có cơ thể suy nhược, người vừa
qua cơn bạo bệnh, bồi dưỡng cho người già và sản phụ.
- Vị sinh địa ưong món ăn còn gọi là can địa hoàng, vị ngọt,
có công dụng làm mát máu, bổ gan thận, thông huyết, lọc huyết.
- Mạch nha là thứ kẹo ngon có công dụng bồi bổ cơ thể,
nhuận nội tạng.
- Kết hỢp 3 món gà ác + sinh địa + mạch nha thành một
món ăn bổ thận, dưỡng âm, điều cốt tủy, nở cơ bắp, bổ tinh huyết.
- Người thường hay đau thắt lưng, cốt tủy suy yếu không
thể đứng lâu đưỢc, lúc nào cũng có cảm tưởng thân mình nặng nề
bứt rứt, hay ra mồ hôi trộm, có thể dùng món ăn này để trị liệu.
- Những người vừa bệnh nặng xong, chưa lấy lại sức, sắc
mặt không tươi, tứ chi bải hoải, ăn uô"ng chưa thây ngon nên
dùng món ăn này để bồi dưỡng.
- Phụ nữ sau khi sinh thường bị đau bụng, đau thắt lưng,
biếng ăn, có thể cho thêm một ít đương quy vào món ăn này,
thường xuyên dùng sẽ mau phục hồi sức khỏe.
Ltíu ý: Những người yếu về tiêu hóa không nên tùy tiện
dùng món ăn này.

34

70 Mófí ăn - bài thiêc

G Ả Ô T IỀ M Đ Ô N G T R Ù N G T H Ả O
VẬT LIỆU:
- 1 con gà ô l,5kg.
- 50g đông trùng hạ thảo.
- 1 củ gừng lOg.
- 3 tép hành lá.
- 1 lít nước cô"t gà.

CHUẨN BỊ:
- Gà ô là loại gà có lông đen mượt. Gà đem cắt tiết và
làm thật sạch, mổ bỏ bộ lòng. Chân gà đưỢc cắt rời, lột sạch lớp
màng, chặt bỏ móng rồi nhét vào bụng gà.
- Đông trùng hạ thảo đem rửa sạch, để ráo.
- Gừng gọt sạch vỏ, cắt lát mỏng.
- Hành lá lấy phần trắng rửa sạch, cắt khúc ngắn.

CÁCH TIỀM:
- Dồn hết vị đông trùng hạ thảo vào bụng gà. Đặt gà vào
một thố lớn, cho gừng, hành lá, nước cốt gà và muối vào thố, đậy
kín nắp, đem hấp cách thủy hoặc nâu trong nồi âấi với lửa nhỏ
cho khi gà chín rục. Lấy thố gà ra, rắc thêm tiêu, dọn dùng nóng.

CÔNG DỤNG:
- Người hư nhược hay ra mồ hôi trộm, âm hư, phổi yếu, ho
35

Quỳnh Mưmg

có đàm thường xuyên dùng món ăn này điều trị sẽ có kết quả.
- Người bị âm hư hỏa vượng, bị ho tắt tiếng, cổ họng đau
rát, nên dùng món ăn này để chữa trị.
Lưu ý: Gà ô tiềm đông trùng thảo không dùng được cho
những người bị bệnh gan như viêm gan, xơ gan. Nếu muốn
dùng nên thay thế thịt gà bằng thịt nạc heo.

36

70 móH ăn bài thiẻc
'

G Ả C H IÊ N H Ợ P Đ à o
VẬT LIỆU;
- 5()()g ức gà.
- 30()g hỢp đào.
- 1 quả trứng gà.
- lOOg xà lách xoong.
- 1 muỗng xúp rưỢu thơm.
- 1 củ gừng khoảng lOg.
- Muôi, tiêu, bột năng, dầu ăn.

CHUẨN BỊ:
- ức gà đem lọc bỏ xương, cắt thịt thành từng miếng có
bề dày Icm.
- Gừng gọt vỏ, cắt chỉ, bằm nhuyễn. Trộn gừng với 1/2
muỗng cà phê muối + 1 muỗng xúp rượu thơm (rượu đ ế ngâm
với quế, đinh hương, hồi hương) đem ướp các thứ này vào thịt
gà, để khoảng 1 giờ cho thịt thâm.
- Trứng gà đánh tan, cho bột năng vào trứng từ từ, khuấy
cho bột và trứng quyện vào nhau, nêm vào một ít tiêu bột.
- HỢp đào đem luộc khoảng 5 phút (đợi nước trong nồi
sôi mới cho hỢp đào vào), đổ ra rổ, để ráo. Nếu mua loại hỢp
đào còn lớp vỏ nâu thì bóc cho sạch vỏ, để sấn.
37

QuỷnhMưntg
- Xà lách xoong nhặt rửa sạch, vẩy ráo.

CÁCH LÀM:
- Đổ 1/2 lít dầu ăn vào chảo, đợi dầu nóng, gắp thịt gà lăn
qua lớp bột năng trứng gà, thả vào chảo chiên giòn. Trong thời
gian chiên phải chỉnh độ lửa vừa phải, chỉ cần dầu sôi nhẹ là
đưỢc, như vậy thịt gà sẽ chín đều cả trong lẫn ngoài. Khi thịt gà
chín vàng gắp ra rổ nhôm, để ráo dầu.
- Sau khi chiên thịt gà xong, đổ dầu ăn trong chảo ra
chén, chỉ để lại một chút dầu láng mặt chảo, để lửa thật nhỏ, bỏ
hỢp đào vào rang cho đến khi vàng giòn là đưỢc.

TRÌNH BÀY:
- x ế p xà lách xoong ra đầy mặt đĩa, xếp thịt gà lên trên,
cho hỢp đào xen kẽ vào thịt, có thể trang trí thêm cà chua hoặc
ớt tỉa hoa cho đẹp.
- Món này dọn ăn nóng với xì dầu ngon có thả vài lát ớt
cắt khoanh, mù tạt hoặc nước chấm xí muội.

CÔNG DỤNG:
- HỢp đào là nhân (hột) của trái hạnh đào hay còn gọi là
trái óc chó, người ta còn gọi hỢp đào là hạch đào hay hồ đào. HỢp
đào có nhiều chất béo, thường được sử dụng để làm bánh, kẹo
(nhân của kẹo sôcôla), nâu chè với bột sắn dây hoặc bột năng.
- Món ăn này kết hỢp thịt gà với hỢp đào là món ăn dùng
để bồi dưỡng cho phụ nữ sau khi sinh, phụ nữ suy nhược, thiếu
38

70 mốH ăn - bài thiêc
máu, xanh xao hay váng dầu, da mặt không đưỢc tươi nhuận.
- Người bị thận hư, táo bón hay bị mệt mỏi, tay chân rã
rời, hoa mắt, đầu choáng váng nên dùng món này thường xuyên
để chữa trị.

KỴ:
Người tiêu hóa kém, hay bị tiêu chảy không nên dùng
món này nhiều, vì đây là món chiên và hỢp đào lại có rất
nhiều chất béo.
Lưu ý: Không nhầm lẫn hỢp đào với hạnh nhân, hạnh
nhân cũng cũng là vỊ thuôc chữa ho suyễn, nhưng lại là nhân
của trái mơ (ô mai). Hình dạng của hai loại nhân hạt này gần
giông nhau phải chú ý để phân biệt. HỢp đào thường có bán ở
các gian hàng bánh kẹo, vật liệu làm bánh và cả ỏ các của hiệu
thuốc Bắc.

39

Qw]ríhMiiơng

GÀ CHƯNG Y ẾN
VẬT LIỆU:
- 300g ức gà.
- 1 trái dừa xiêm.
- lO gyếnsào.
- lOg hoài sơn.
- lOg kỷ tử.
- 3 quả táo đỏ.
- 3 lát gừng sông.
- Muôi bột.

CHUẨN BỊ:
- Yến sào đem ngâm nước cho nở lớn, nhặt bỏ hết bụi bẩn
và lông tơ, rửa lại lần nữa cho sạch, để vào chén.
- Mua ức gà mái dầu hoặc gà mái tơ, chặt gà thành miếng
vừa dùng.
- Hoài sơn, kỷ tử, táo đỏ đem rửa sạch, để sẵn, riêng táo
đỏ phải xẻ bỏ hột.
- Dừa xiêm trút hết nước, để riêng.

CÁCH LÀM:
- Dồn thịt gà + hoài sơn + kỷ tử + táo đỏ + yến sào + 3 lát
gừng + một ít muối bột vào trái dừa. Sau đó chế nước dừa vào
40

70 mốMăn - bài thiêc
ngang mặt thức ăn, dùng chỏm dừa đậy lại, lấy tăm tre gài kín.
Đặt dừa vào xửng hâ'p hoặc đem chưng cách thủy khoảng 2 - 3
giờ, trong thời gian hấp phải thường xuyên mở nắp xửng để trái
dừa không bị nứt. Món này được dọn dùng nóng.
Lư ii ỷ:

- Nước dừa và thức ăn chỉ dồn vào 2/3 trái dừa, dồn nhiều
quá khi nâu thức ăn bị trào ra ngoài. Ngoài cách trên, có thể
chưng gà theo cách sau: Đổ hết nước dừa vào một nồi đất, xếp
gà + hoài sơn + táo đỏ + kỷ tử + yến sào + gừng + cơm dừa cắt
miếng (dừa phải đưỢc gọt bỏ lớp vỏ nâu bên ngoài, nếu không
nước gà sau khi nấu sẽ bị đen) và một ít muôi. Nấu cho nước
trong nồi sôi bùng lên sau đó hạ lửa thật nhỏ nâu trong 3 giờ là
dùng đưỢc.
- Món ăn này dùng nóng, có thể châm thêm nước muôi
hầm.

CÔNG DỤNG:
- Yến sào là tổ của chim yến (hải yến). Chim yến làm tổ
bằng nước dãi của nó, người ta cho rằng nước dãi này là tinh túy
của chim yến. Căn cứ vào màu sắc để chia yến sào thành từng
loại, yến .sào có công dụng bổ dưỡng thêm tinh, bổ tủy.
- Hoài sơn có công dụng tăng thể lực, sinh cơ bắp, trị di tinh.
- Kỷ tử hay còn gọi là khởi tử, câu kỷ tử. Kỷ tử là trái của
cây rau câu kỷ, có tác dụng bổ gan thận, làm sáng mắt, chữa
đau lưng, di tinh, liệt dương.
41

Quỳnh Muữỉíg
- Món ăn này ...